523 ทางปฏิบัติสุดโต่ง ๒ อย่าง

ปัญหา ทางปฏิบัติแบบปลายสุดสองอย่างที่นักบวชในอินเดียสมัยพุทธกาลนิยมปฏิบัติกันอยู่คืออะไร ?

พุทธดำรัส ตอบ “ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทางสุดโต่งสองอย่างนี้บรรพชิตไม่ควรเข้าใกล้ ทางสุดโต่งสองอย่างนั้นคืออะไร ? คือการประกอบมัวเมาในกามสุข ในสิ่งที่น่าใคร่ทั้งหลายอันต่ำทราม เป็นของชาวบ้าน เป็นของปุถุชน ไม่ประเสริฐ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ๑ การประกอบมัวเมาในการทรมานตนให้ลำยาก เป็นทุกข์ ไม่ประเสริฐ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ๑ ข้อปฏิบัติอันเป็นทางสายกลาง ไม่เข้าไปใกล้ทางสุดโต่งทั้งสองนั้น ตถาคตได้ตรัสรู้แล้วที่สร้างดวงตา สร้างฌาณ เป็นไปเพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อการตรัสรู้ เพื่อนิพพาน ข้อปฏิบัติอันเป็นทางสายกลางนั้น...คืออริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการนี้แล.....”

ตถาคตสูตร ที่ ๑ มหา. สํ. (๑๖๖๔ )
ตบ. ๑๙ : ๕๒๘ ตท. ๑๙ : ๔๗๕
ตอ. K.S. ๕ : ๓๕๖-๓๕๗