404 สังขาร ๓ และวิธีดับ

ปัญหา กายสังขาร วจีสังขาร จิตตสังขารคืออะไร ? และสังขารทั้ง ๓ นี้จะดับไปเมื่อใด ?

พระกามภูตอบ “ดูก่อนคฤหบดี ลมหายใจเข้าและหายใจออกชื่อว่า กายสังขาร.... ลมหายใจออกเป็นของเกิดที่กายธรรมเหล่านี้เนื่องด้วยกายฉะนั้น.... จึงชื่อว่ากายสังขาร....
“วิตกวิจารชื่อว่าวจีสังขาร... บุคคลตรึกตรองก่อนจึงเปล่งวาจาภายหลังฉะนั้น วิตกวิจารจึงชื่อว่าวจีสังขาร....
“สัญญาและเวทนาชื่อว่าจิตตสังขาร.... สัญญาและเวทนาเป็นของเกิดที่จิตธรรมเหล่านี้เนื่องด้วยจิตฉะนั้น.... จึงชื่อว่าจิตตสังขาร
“ดูก่อนคฤหบดี เมื่อภิกษุเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธอยู่ วจีสังขารดับก่อนต่อจากนั้นกายสังขารดับ ต่อจากนั้นจิตสังขารจึงดับ....”

กามภูสูตรที่ ๒ สฬา. สํ. (๕๖๑-๕๖๔)
ตบ. ๑๘ : ๓๖๐-๓๖๒ ตท. ๑๘ : ๓๒๓-๓๒๔
ตอ. K.S. ๔ : ๒๐๑